بررسی معماری دوران صفوی- بخش سوم

میدان نقش جهان

وقتی شاه عباس اصفهان را پایتخت خود قرار داد در میانه شهر، میدان بزرگ نقش جهان قرار دارد. میدان نقش جهان به جای میدان کوچکی که از دوران تیموریان باقی مانده بود احداث شد. این میدان با طول ۵۰۷ متر و عرض ۱۵۸متر در شرق گردشگاه چهار باغ است ، مسجد شاه درسمت جنوب و قصر عالیقاپو در مغرب و مسجد شیخ لطف الله در مشرق وسردر بازار قیصریه در شمال آن جای گرفته اند.
 این میدان جای چوگان بازی بوده و دروازه های سنگی که برای این بازی ساخته شده، هنوز در دو سوی میدان موجود است. در چهار سوی این میدان قریب ۲۰۰ باب حجرات در دو طبقه ساخته شده است.

مسجد امام(شاه)

بنای مسجد امام ( شاه ) که در جنوب میدان واقع شده، از لحاظ معماری و کاشیکاری و حجاری و عظمت گنبد و مناره های بلند آن، از شاهکارهای قرن یازدهم قمری است.(سال ۱۰۲۰هجری)  کتیبه سر در اصلی مسجد بر روی کاشی معرق وبه خط ثلث علیرضا عباسی نوشته شده است. معمار این مسجد ، استاد علی اکبر اصفهانی و مباشر ساختمان  محب علی بیگ الله  بوده اند.
 سردر ورودی آن در مرکز ضلع جنوب میدان نقش جهان قرار دارد، ولی خود مسجد با زاویه ای روبه قبله ساخته شده است ، معماران این تغییر زاویه مسجد را به قدری استادانه و با موفقیت اجرا کرده اند که در قسمت ورودی مسجد کسی به وجود چنین زاویه ای پی نمی برد و نمای عمومی آن از سمت میدان ناموزون به نظر نمیرسد.
در دو سوی شبستان اصلی در جنوب مسجد دو مدرسه قرار دارد. گنبد زیبای آن که ۵۴ متر ارتفاع دارد دارای گلوگاهی کشیده بوده و از دو لایه ،یا دو پوسته مجزا تشکیل شده است.

مسجد امام اصفهان

مسجد شاه

 

مسجد شیخ لطف الله 

—این مسجد در ضلع شرقی میدان و روبروی عالی قاپو واقع شده و نام آن در زمان صفویه مسجد صدر و فتح الله بوده است. ——منحصر به فرد بودن این بنا به خاطر نداشتن مناره و صحن است که این مسآله باعث گردیده رواقی پوشیده از کاشی کاری زیبا و استادانه و پرکار فضای مسجد را به گنبد مربوط کند. —از ویژگی های دیگر این مسجد چرخش ۴۵ درجه از محور شمال به جنوب نسبت به محور قبله است که معماران سنتی این گردش را پاشنه می نامند. —در جلوی مسجد حوض ۸ گوشی پر از آب بوده که در دوران قاجار آن را خراب کرده اند.  گنبد آن هماهنگی بی نظیری در طرح و نقش و رنگ به نمایش می گذارد وحاوی خطوط اسلیمی میباشد که با طرز با شکوهی بر زمینه خاکی رنگ گنبد گسترده شده است. 

شیخ لطف الله

شیخ لطف الله

کاخ عالی قاپو

—کاخ عالی قاپو یکی از شاهکارهای معماری غیر مذهبی در شیوه اصفهانی است. —این کاخ رفیع که در ربع اول قرن ۱۱هجری و در دوران شاه عباس اول ساخته شد، در مغرب میدان واقع است. این عمارت در شش طبقه و ارتفاعی در حدود ۴۸ متر ساخته شده است که در هر طبقه ویژگیهای تزیینی خاصی به چشم می خورد. —ایوان رفیع آن با ستونهای چوبی وسقف خاتم نیز بسیار جالب است. عمارت عالی قاپو از سنگ سماق ساخته شده و آستانه‌اش نیز از سنگ سماق سبز است که در دوران صفویه این آستانه مقدس بوده است و مردم پا روی آن نمی گذاشتند.

کاخ عالی قاپو

کاخ عالی قاپو

 

 

سبد خرید خالی است