باغ های ایرانی اسلامی – بخش ششم

استفاده از گل در باغ های ایرانی

محبوب ترین درخت نزد ایرانیان سرو است. گل سرخ محبوب ترین گل باغ های ایران است به طوری که کلمه گل در فارسی معنی گل سرخ و هم معنی مطللق گل را دارد.گل سرخ آن طور که شاردن می گوید پنج رنگ است سفید- زرد-سرخ-سرخ اسپانیایی-سرخ خشخاشی.

ایرانیان گلها را به همان حالت شاداب و طبیعی که دارند می پسندند و هیچگاه به دنبال پیوند کردن یا ترکیب آنها نبوده اند. گل های بوته ای دیگر انواع یاسها هستند که از جمله می توان یاس بنفش-یاس سفید –زرد و غیره را نام برد. در باغ ایرانی گلها را معمولا پای درختان در حاشیه خیابانها می کاشتند. ایرانیان از گلهایی استفاده می کردند که علاوه بر زیبایی دارای خواص مفید دیگری نظیر عطر خوش ، استفاده های طبی و خوراکی بودند. در بعضی از باغها قسمتی از محوطه باغ ، بنام باغچه، یا گلزار یا گلستان که معمولا ً نزدیک بنای اصلی بود را به کاشت گل اختصاص میدادند.

استفاده از گل در باغ های ایرانی

استفاده از گل در باغ های ایرانی

باغ تمثیلی از بهشت برین

اعتقاد به بهشت بعد از مرگ در سایر اعتقادات مذهبی نیز وجود داشته است که از آن جمله می توان به اعتقادات مصریان باستان و هندوان اشاره کرد و از دیدگاه چینی ها و ژاپنی ها روح انسان پس از مرگ و طی مراحل سخت، در قالب تازه ای به زمین باز می گردد و یا در بهشتی که شباهت تام به روی زمین دارد به آرامش و سعادت جاوید می رسد. در ایران قدیم معتقدات آیین «مزدیسنی» در مورد بهشت کاملاً روشن است که دارای سه «سرا» است که از سرای سوم به بارگاه جلال اهورا و عرش باری تعالی می رسد.

آب به معنای سرچشمه حیات و گیاهان جلوه های جمال و زیبایی طبیعت اند و باغ در سرزمین های گرم و خشک آیتی از سر زندگی خاک و تمثیلی از بهشت برین بر کره ارض می باشد. قرآن کریم که خود آیاتی از جلوه های جمال خداوند است با تکیه بر تصاویری که انسان از سرسبزی و خرمی طبیعت دارد بهشت را در جهان آخرت توصیف نموده است و پس از اسلام معماران مسلمان با عنایت به این توصیف ها بهشت هایی را در این جهان فناپذیر ساخته اند که به راستی تمثیلی از جنت است که در قرآن توصیف شده است.

خصوصیات باغ های ایرانی

یکی از خصوصیات باغ های ایرانی وسعت آنها است، گرچه باغ های معروف و وسیعی در ایران وجود داشته است که از جمله به باغ هزار جریب در اصفهان می توان اشاره کرد. اما وسعت مجازی باغ ایرانی که منتج از هندسه خاص آن، کاربرد همه عوامل طبیعی و می باشد از اهمیت بیشتری برخوردار است و هویت باغ ایرانی نیز از آنها ناشی شده است.وجود چشم انداز اصلی به شکل مستقیم کشیده در محور طولی باغ روبروی کوشک و کاشتن درختان بلند در دو طرف آن نقشی اساسی در ایجاد پرسپکتیوی دارد که باغ را طولانی تر جلوه گر می سازد. این همان خصوصیتی است که در باغ های ایتالیایی و به تبع آن باغ های فرمال فرانسوی مورد الهام قرار گرفته است.

شیب طبیعی که در اکثر باغ های ایرانی مورد استفاده قرار گرفته موقعیت مناسبی را برای قرار گیری کوشک در نقطه مرتفع باغ فراهم ساخته است که تمثیلی از معنای فردوس در بهشت می باشد.

در اکثر باغ های ایرانی جوی آب از طبقه زیرین کوشک سرچشمه می گیرد و پس از ریختن به حوض جلوی عمارت در کل باغ جاری می شود. نهر (یا حوض) کوثر چنان که در بعضی روایات آمده زیرارض جریان دارد و مبدأ و نهایت آن بی پایان و نامحدود است و هر کس به اندازه ظرفیت ذهن صاف و پاکش از آن دریافت و بهره ای دارد.

سبد خرید خالی است